İkizkenar Üçgen

 3.5. İkizkenar Üçgen

 

 

 🎯Kazanımlar

 

1. İkizkenar Üçgen Tanımı ve Taban Açıları: İki kenarı eşit olan üçgenin taban açılarının birbirine eşit olduğunu ve bir üçgende iki açı birden $90^\circ$ veya daha büyük olamayacağından taban açılarının daima dar açı ($<90^\circ$) olduğunu kavrayabileceksin.

2. YAKİ Prensibi ve Simetri Ekseni: İkizkenar üçgende tabana indirilen dikmenin aynı zamanda kenarortay ve açıortay olduğunu (Yükseklik - Açıortay - Kenarortay - İkizkenar), bu doğrunun üçgenin kusursuz simetri ekseni olduğunu problemlerde uygulayabileceksin.

3. Eşit Kenarlara Ait Yardımcı Elemanların Simetrisi: İkizkenar üçgende eşit kenarlara ait yüksekliklerin, kenarortayların ve açıortayların birbirine eşit uzunlukta olduğunu; bunların kollarda ve tabanda ayırdığı simetrik parçaları problemlerde kullanabileceksin.

4. Tabandan Kollara İndirilen Dikmeler Teoremi: Taban kenarı üzerindeki herhangi bir noktadan eşit kollara indirilen dikmelerin uzunlukları toplamının, eşit köşelerden inen yan yüksekliğe ($h_b = h_c$) eşit olduğunu modelleyebileceksin.

5. Tabandan Kollara Çizilen Paraleller Teoremi: Taban kenarı üzerindeki herhangi bir noktadan eşit kollara çizilen paralellerin uzunlukları toplamının, üçgenin bir yan kenar uzunluğuna ($|AB| = |AC|$) eşit olduğunu ispatlayabileceksin.

 

 

 📖Konu Anlatımı

 

 1. İkizkenar Üçgen Tanımı ve Taban Açıları Kuralı

 

İki kenar uzunluğu birbirine eşit olan üçgene İkizkenar Üçgen denir. Eşit olan kenarlara yan kollar, üçüncü kenara ise taban denir. Eşit kenarların birleştiği köşeye tepe noktası denir.

 

 

İkizkenar Üçgen Tanımı, Eşit Kollar ve Taban Açıları Eşitliği

 

 

 

 Taban Açıları Eşitliği: Eşit kenarların karşısındaki açılar (taban açıları) birbirine eşittir:

  $$|AB| = |AC| \implies m(\widehat{ABC}) = m(\widehat{ACB})$$

 

 Kritik Açı Filtresi (Daima Dar Açı Kuralı):

  Bir üçgende iç açılar toplamı $180^\circ$ olduğundan, iki taban açısı asla $90^\circ$ veya daha büyük olamaz. Dolayısıyla:

  $$\text{Taban Açıları } (m(\widehat{B}), m(\widehat{C})) < 90^\circ \quad (\mathbf{Daima\ Dar\ Açı})$$

  Bunun doğal bir sonucu olarak taban köşelerinden dışarı uzatılan dış açılar kesinlikle geniş açıdır ($>90^\circ$).

 

 💡ÖSYM Taktiği: Açı-kenar eşitsizliği sorularında ikizkenar üçgen gördüğünüz an taban açılarının hemen yanına dar açı ($<90^\circ$), onların bütünleri olan dış açılara ise geniş açı ($>90^\circ$) notunu düşün. Bu bilgi geniş açılı üçgende Pisagor eşitsizliğini ($a^2 > b^2 + c^2$) doğrudan tetikler.

 

 

 2. YAKİ Prensibi (İkizkenar Üçgenin Kalbi ve Simetri Ekseni)

 

İkizkenar üçgende tepe açısından tabana indirilen dikme, hem açıortay hem de kenarortaydır. Bu doğru parçası üçgenin kusursuz simetri eksenidir.

 

İkizkenar Üçgende YAKİ Prensibi, Yükseklik, Kenarortay ve Açıortay Simetrisi

 

 

 

 4 Özellikten İkisi Varsa Hepsi Vardır (Y-A-K-İ):

  1. Yükseklik ($[AH] \perp [BC]$)

  2. Açıortay ($m(\widehat{BAH}) = m(\widehat{CAH})$)

  3. Kenarortay ($|BH| = |HC|$)

  4. İkizkenar ($|AB| = |AC|$)

 

  Bu dört özellikten herhangi ikisi bir üçgende bir doğru parçası için sağlanıyorsa, diğer ikisi de kendiliğinden sağlanır:

  $$|AH| = h_a = n_a = V_a$$

 

 

💡 ÖSYM Taktiği: Geometride bir çizginin tabana dik inip tabanı ikiye böldüğünü (yükseklik + kenarortay) görürseniz veya bir açıortayın karşı kenara dik indiğini (açıortay + yükseklik) görürseniz, o üçgen kesinlikle ikizkenar üçgendir. Eksik kenarları tepeye birleştirerek ikizkenar üçgeni mutlaka tamamlayın!

 

 

 3. Eşit Yan Kenarlara Ait Yüksekliklerin Eşliği ve Simetrisi

 

İkizkenar üçgende eşit kenarlara taban köşelerinden çizilen yükseklikler birbirine eşittir. Bu yükseklikler hem birbirini hem de kenarları simetrik parçalara ayırır.

 

İkizkenar Üçgende Eşit Yan Kenarlara Ait Yüksekliklerin Simetrisi ve Parça Eşlikleri

 

 

 

 Simetri ve Eşlik Bağıntıları:

  $|AB| = |AC|$ olan bir ikizkenar üçgende $[BD] \perp [AC]$ ve $[CE] \perp [AB]$ olmak üzere:

  1. Yükseklik Eşliği: $|BD| = |CE|$

  2. Kesişim Parçaları Eşliği: $|BF| = |FC|$ ve $|EF| = |FD|$

  3. Yan Kol Parçaları Eşliği: $|AE| = |AD|$ ve $|EB| = |DC|$

 

 💡Önemli Kural: Bu simetri yalnızca yükseklikler için değil; eşit açılardan çizilen açıortaylar ($n_b = n_c$) ve eşit kenarlara ait kenarortaylar ($V_b = V_c$) için de birebir geçerlidir.

 

 

 4. Tabandaki Bir Noktadan Kollara İndirilen Dikmeler Teoremi

 

İkizkenar üçgende taban üzerinde alınan herhangi bir noktadan eşit kollara indirilen dikmelerin uzunlukları toplamı, taban köşelerinden inen yan yüksekliğe eşittir.

 

 

Tabandaki Bir Noktadan Eşit Kollara İndirilen Dikmeler Teoremi Alan İspatı

 

 

 

Teorem Bağıntısı:

  $|AB| = |AC|$ ikizkenar üçgeninde $F \in [BC]$ olmak üzere $[FD] \perp [AB]$ ve $[FE] \perp [AC]$ ise:

  $$|FD| + |FE| = |BH| = |CK| = h_b = h_c$$

 

 İspat Mantığı (Alan Yoluyla):

  $A$ noktası $F$ ile birleştirilerek üçgen iki parçaya ayrılır:

  $$\text{Alan}(\triangle ABC) = \text{Alan}(\triangle ABF) + \text{Alan}(\triangle ACF)$$

  $$\frac{|AC| \cdot h_c}{2} = \frac{|AB| \cdot |FD|}{2} + \frac{|AC| \cdot |FE|}{2}$$

  $|AB| = |AC|$ olduğundan sadeleştirme yapıldığında $h_c = |FD| + |FE|$ eşitliği elde edilir.

 

 

 

5. Tabandaki Bir Noktadan Kollara Çizilen Paraleller Teoremi

 

İkizkenar üçgende taban üzerindeki herhangi bir noktadan eşit yan kollara paraleller çizildiğinde, bu paralellerin uzunlukları toplamı ikizkenar üçgenin bir yan kolunun uzunluğuna eşittir.

 

Tabandaki Bir Noktadan Eşit Kollara Çizilen Paraleller Teoremi ve Yan Kol Eşitliği

 

 

 

 Teorem Bağıntısı:

  $|AB| = |AC|$ ikizkenar üçgeninde $D \in [BC]$ olmak üzere $[FD] \parallel [AC]$ ve $[ED] \parallel [AB]$ ise:

  $$|FD| = m, \quad |ED| = n \implies |AB| = |AC| = m + n$$

 

 Geometrik Mantık:

   $[FD] \parallel [AC]$ olduğundan yöndeş açılardan $m(\widehat{BFD}) = m(\widehat{C}) = m(\widehat{B})$ olur. Bu da $\triangle BFD$'nin ikizkenar olduğunu gösterir ($|FB| = |FD| = m$).

   $AFDE$ dörtgeni bir paralelkenar olduğundan karşılıklı kenarlar eşittir ($|AF| = |ED| = n$).

   Dolayısıyla yan kenar: $|AB| = |AF| + |FB| = n + m$ olur.

 

 

 

 6. İkizkenar Üçgende Alan Hesabı

 

İkizkenar üçgende alan hesaplamak için en temel ve güvenli yol tepe açısından tabana dikme inmektir:

 

 Taban uzunluğu $a$, tepe yüksekliği $h_a$ ise:

  $$\text{Alan}(\triangle ABC) = \frac{a \cdot h_a}{2}$$

 Yükseklik tabanı iki eşit parçaya böldüğünden ($a/2$), oluşan dik üçgende Pisagor bağıntısı kurularak $h_a$ bulunur:

  $$h_a = \sqrt{b^2 - \left(\frac{a}{2}\right)^2}$$

 

 

 

 📊İkizkenar Üçgen Temel Özellikleri Hızlı Başvuru Tablosu

 

 Özellik / Teorem 

 Koşul 

 Temel Eşitlik / Bağıntı | Geometrik Prensip 

 YAKİ (Simetri Ekseni) 

 $|AB| = |AC|$ | $[AH] \perp [BC] \iff |BH|=|HC| \iff n_a = V_a = h_a$ 

 4 özellikten 2'si varsa 4'ü de vardır 

 Taban Açıları 

 $|AB| = |AC|$ | $m(\widehat{B}) = m(\widehat{C}) < 90^\circ$ 

 Taban açıları daima dar açıdır 

 Yan Yükseklik Eşliği 

 $|AB| = |AC|$ | $h_b = h_c \implies |BD| = |CE|$ 

 Simetrik parçalar karşılıklı eşittir 

 Tabandan Dikmeler 

 $P \in [BC], [PD] \perp [AB], [PE] \perp [AC]$ | $|PD| + |PE| = h_b = h_c$ 

 Dikmeler toplamı yan yüksekliği verir 

 Tabandan Paraleller 

 $P \in [BC], [PD] \parallel [AC], [PE] \parallel [AB]$ | $|PD| + |PE| = |AB| = |AC|$ 

 Paraleller toplamı bir yan kolu verir 

 

 

 

 

 ✏️Çözümlü Örnekler 

 

 Örnek 1 (🟢 Temel Düzey - YAKİ Prensibi ile İkizkenarlık Keşfi ve Pisagor Bağıntısı)

 

ikizkenar Üçgende Tabana İnen Kenarortay

 

 

Soru: Yukarıdaki verilere göre, $|AD| = x$ kaç cm'dir?

 

 Detaylı Çözüm Adımları:

   1. Adım (YAKİ Kuralı ile İkizkenarlık Tespiti):

     $ABC$ üçgeninde $A$ köşesinden inen $[AH]$ doğru parçası incelendiğinde; hem $[BC]$ tabanına dik inmiştir ($[AH] \perp [BC]$) hem de tabanı iki eş parçaya bölmüştür ($|BH| = |HC|$).

     Bir doğru parçasında Yükseklik ve Kenarortay aynı anda varsa, YAKİ kuralı gereği bu üçgen kesinlikle bir İkizkenar üçgendir:

      $$|AB| = |AC| = 5\text{ cm}$$

   2. Adım ($ADB$ Dik Üçgeninde Pisagor Bağıntısı):

     $ADB$ dik üçgeninde hipotenüs $|AB| = 5\text{ cm}$ ve dik kenarlardan biri $|DB| = 3\text{ cm}$'dir.

     Pisagor bağıntısı ($3-4-5$ özel dik üçgeni) uygulanırsa:

      $$|AD|^2 + |DB|^2 = |AB|^2$$

      $$x^2 + 3^2 = 5^2 \implies x^2 + 9 = 25 \implies x^2 = 16 \implies x = \mathbf{4}\text{ cm}$$

 

  💡ÖSYM Taktiği: Geometri sorularında tabana inen bir dikmenin tabanı ikiye böldüğünü gördüğünüz anda ilk refleksiniz o üçgenin ikizkenar olduğunu fark edip eşit kolları yazmak olmalıdır!

 

 Cevap: $\mathbf{4}$

 

 

 

 Örnek 2 (🟡 Orta Düzey - İkizkenar Üçgende Tabana Dik İnme ve Büyük Dik Üçgende Pisagor)

 

Üçgeninde BDC İkizkenar Üçgeni ve Pisagor Kurgusu

 

 

Soru: Yukarıdaki verilere göre, $|AC|$ kaç cm'dir?

 

 Detaylı Çözüm Adımları:

   1. Adım (İkizkenar Üçgende Tabana Dikme İnme):

     $BDC$ üçgeni $|BC| = |DC| = 20\text{ cm}$ olan bir ikizkenar üçgendir ve tabanı $|BD| = 24\text{ cm}$'dir.

     Tepe noktası $C$'den taban $[BD]$'ye $[CH]$ dikmesi indirilir ($[CH] \perp [AB]$).

     YAKİ kuralı gereği bu dikme $[BD]$ tabanını iki eş parçaya ayırır:

      $$|BH| = |HD| = \frac{|BD|}{2} = \frac{24}{2} = \mathbf{12}\text{ cm}$$

   2. Adım ($CHD$ Dik Üçgeninde Yüksekliği Bulma):

     $CHD$ dik üçgeninde hipotenüs $|DC| = 20\text{ cm}$ ve dik kenar $|HD| = 12\text{ cm}$'dir.

     Bu üçgen $3-4-5$ özel üçgeninin $4$ katıdır ($12 - 16 - 20$):

      $$|CH| = \sqrt{20^2 - 12^2} = \sqrt{400 - 144} = \sqrt{256} = \mathbf{16}\text{ cm}$$

   3. Adım (Büyük $AHC$ Dik Üçgeninde Pisagor Bağıntısı):

     $A, D, H, B$ noktaları doğrusal olduğundan $[AH]$ dik kenarının toplam uzunluğu:

      $$|AH| = |AD| + |DH| = 18 + 12 = \mathbf{30}\text{ cm}$$

     Artık $AHC$ dik üçgeninin dik kenarları bilinmektedir: $|AH| = 30\text{ cm}$ ve $|CH| = 16\text{ cm}$.

    Kenarları incelediğimizde: $16 = 2 \times 8$ ve $30 = 2 \times 15$ olduğundan bu üçgen $8-15-17$ özel dik üçgeninin 2 katıdır ($16 - 30 - 34$ üçgeni):

      $$|AC| = 2 \times 17 = \mathbf{34}\text{ cm}$$

      Pisagor sağlaması: $|AC| = \sqrt{30^2 + 16^2} = \sqrt{900 + 256} = \sqrt{1156} = 34\text{ cm}$.

 

  💡ÖSYM Taktiği: İkizkenar üçgenin taban uzunluğu verildiyse hiç vakit kaybetmeden tepe noktasından tabana dik inin. Taban ikiye bölündüğünde içeride özel bir dik üçgen, büyük üçgende ise ikinci bir Pisagor bağıntısı oluşur.

 

 Cevap: $\mathbf{34}$

 

 

 

 Örnek 3 (🟡 Orta Düzey - Tabandan Çizilen Paraleller ile İkizkenar Parçalar ve Çevre Hesabı)

 

İkizkenar Üçgen Konu Anlatımı Görseli - 8

 

Soru: Yukarıdaki verilere göre, $ADFE$ paralelkenarının çevresi ($\text{Çevre}(ADFE)$) kaç cm'dir?

 

 Detaylı Çözüm Adımları:

   1. Adım (Açı Taşınması ve Küçük İkizkenar Üçgenlerin Tespiti):

     $ABC$ ikizkenar üçgeninde taban açıları eşittir: $m(\widehat{B}) = m(\widehat{C}) = \alpha$.

     $ADFE$ paralelkenar olduğundan $[DF] \parallel [AC]$'dir. Yöndeş açılardan $m(\widehat{BFD}) = m(\widehat{C}) = \alpha$ olur.

    $\triangle BDF$ üçgeninde iki iç açı eşit çıktığından ($m(\widehat{B}) = m(\widehat{BFD}) = \alpha$), bu üçgen ikizkenardır:

      $$|BD| = |DF| = x$$

     Benzer şekilde $[FE] \parallel [AB]$ olduğundan yöndeş açılardan $m(\widehat{EFC}) = m(\widehat{B}) = \alpha$ olur.

    $\triangle FEC$ üçgeninde iki açı eşit olduğundan ($m(\widehat{C}) = m(\widehat{EFC}) = \alpha$), bu üçgen de ikizkenardır:

      $$|EC| = |EF| = y$$

  

 2. Adım (Çevre Denklemlerinin Kurulması):

     Taban parçaları $|BF| = c_1$ ve $|FC| = c_2$ olsun.

    $\triangle BDF$ için: $\text{Çevre}(\triangle BDF) = 2x + c_1 = 8\text{ cm}$

    $\triangle FEC$ için: $\text{Çevre}(\triangle FEC) = 2y + c_2 = 24\text{ cm}$

 

  3. Adım (Taraf Tarafa Toplama ve Paralelkenar Çevresi):

     İki çevre eşitliğini taraf tarafa toplayalım:

      $$(2x + c_1) + (2y + c_2) = 8 + 24 = 32$$

      $$2(x + y) + (c_1 + c_2) = 32$$

     $F$ noktası $[BC]$ üzerinde olduğundan $c_1 + c_2 = |BC| = 8\text{ cm}$'dir:

      $$2(x + y) + 8 = 32 \implies 2(x + y) = \mathbf{24}\text{ cm}$$

     $ADFE$ bir paralelkenar olduğundan karşılıklı kenarları eşittir:

      $$|AD| = |FE| = y \quad \text{ve} \quad |AE| = |DF| = x$$

    Paralelkenarın çevresi formülü:

      $$\text{Çevre}(ADFE) = 2(|AD| + |AE|) = 2(y + x) = \mathbf{24}\text{ cm}$$

 

 💡ÖSYM Taktiği: İkizkenar üçgenin tabanındaki bir noktadan yan kollara çizilen paraleller, taban köşelerinde daima ana üçgenle aynı açılara sahip yeni ikizkenar üçgenler oluşturur.

 Cevap: $\mathbf{24}$

 

 

 Örnek 4 (🟡 Orta Düzey - Eşit Kenarlara Ait Yüksekliklerin Simetrisi ve Pisagor)

 

İkizkenar Üçgen Konu Anlatımı Görseli - 9

 

 

Soru: Yukarıdaki verilere göre, $|BC|$ kaç cm'dir?

 

 Detaylı Çözüm Adımları:

   1. Adım (Yan Yükseklik Simetrisi ile Parçaları Eşleme):

    İkizkenar üçgende eşit kenarlara taban köşelerinden inen yükseklikler kenarları simetrik parçalara ayırır:

      $$|AD| = |AE| = 12\text{ cm}$$

      $$|EC| = |BD| = 3\text{ cm}$$

     Buradan ikizkenar üçgenin bir yan kolunun toplam uzunluğu bulunur:

      $$|AB| = |AC| = 12 + 3 = \mathbf{15}\text{ cm}$$

  

 2. Adım ($ADC$ Dik Üçgeninde Yükseklik Boyunu Bulma):

     $ADC$ dik üçgeninde hipotenüs $|AC| = 15\text{ cm}$ ve dik kenar $|AD| = 12\text{ cm}$'dir.

     Bu üçgen $3-4-5$ özel üçgeninin $3$ katıdır ($9 - 12 - 15$ üçgeni):

      $$|CD| = \sqrt{15^2 - 12^2} = \sqrt{225 - 144} = \sqrt{81} = \mathbf{9}\text{ cm}$$

      (Benzer şekilde simetriden $|BE| = 9\text{ cm}$'dir).

 

   3. Adım ($BDC$ Dik Üçgeninde Hipotenüs $|BC|$ Hesabı):

     $BDC$ dik üçgeninde dik kenarlar $|BD| = 3\text{ cm}$ ve $|CD| = 9\text{ cm}$'dir.

    Hipotenüs $|BC|$ Pisagor teoremi ile hesaplanır:

      $$|BC|^2 = |BD|^2 + |CD|^2$$

      $$|BC|^2 = 3^2 + 9^2 = 9 + 81 = 90$$

      $$|BC| = \sqrt{90} = \sqrt{9 \times 10} = \mathbf{3\sqrt{10}}\text{ cm}$$

 

 💡ÖSYM Taktiği: İkizkenar üçgende yan yüksekliklerin ayırdığı parçaları bir kelebeğin simetrik kanatları gibi düşünün; sol kenarın üstü sağ kenarın üstüne, solun altı sağın altına daima eşittir!

 Cevap: $\mathbf{3\sqrt{10}}$

 

 

Örnek 5 (🟡 Orta Düzey - $30^\circ-60^\circ-90^\circ$ Özel Dik Üçgeni ile İkizkenar Dış Açı Sentezi)

 

İkizkenar Üçgen Konu Anlatımı Görseli - 10

 

 

 

Soru: Yukarıdaki verilere göre, $m(\widehat{ACB}) = \alpha$ kaç derecedir?

 

 Detaylı Çözüm Adımları:

 

   1. Adım ($DAB$ Dik Üçgeninde Açıyı Bulma):

     $DAB$ dik üçgeninde dik kenar $|AB| = 3\text{ cm}$, hipotenüs ise $|BD| = 6\text{ cm}$'dir.

     Bir dik üçgende bir dik kenar hipotenüsün tam yarısı ise ($3 = 6/2$), o dik kenarın karşısındaki açı kesinlikle $30^\circ$'dir:

      $$m(\widehat{ADB}) = 30^\circ, \quad m(\widehat{ABD}) = 60^\circ \quad (30^\circ-60^\circ-90^\circ\ \text{Üçgeni})$$

  

 2. Adım ($\triangle BDC$ İkizkenar Üçgeninde Dış Açı Kuralı):

     $BDC$ üçgeninde $|BD| = |DC| = 6\text{ cm}$ olduğundan bu üçgen ikizkenardır.

    İkizkenar üçgenin taban açıları birbirine eşittir:

      $$m(\widehat{DCB}) = m(\widehat{DBC}) = \alpha$$

     Bir üçgende bir dış açının ölçüsü, kendisine komşu olmayan iki iç açının ölçüleri toplamına eşittir.

    $\triangle BDC$ üçgeninde $D$ köşesindeki dış açı $\widehat{ADB}$'dir:

      $$m(\widehat{ADB}) = m(\widehat{DCB}) + m(\widehat{DBC})$$

      $$30^\circ = \alpha + \alpha \implies 2\alpha = 30^\circ \implies \alpha = \mathbf{15^\circ}$$

 

  💡ÖSYM Taktiği: $30^\circ$ açısının arkasına yapışan bir ikizkenar üçgen, geometri sorularında sıkça karşılaşılan $15^\circ-75^\circ-90^\circ$ üçgeninin doğal oluşum mekanizmasıdır!

 Cevap: $\mathbf{15^\circ}$

 

 

 Örnek 6 (🔴 İleri Düzey - Çevrel Çember Merkezi ve Simetri Ekseni Üzerinde Pisagor)

İkizkenar Üçgen Konu Anlatımı Görseli - 11

 

 

Soru: Yukarıdaki verilere göre, $\triangle BDC$ üçgeninin çevresi ($\text{Çevre}(\triangle BDC)$) kaç cm'dir?

 

 Detaylı Çözüm Adımları:

 

  1. Adım ($D$ Noktasının Konumu ve Simetri Ekseni):

     $|AD| = |BD| = |CD| = 10\text{ cm}$ olması, $D$ noktasının $ABC$ üçgeninin çevrel çemberinin merkezi olduğunu gösterir.

     $ABC$ ikizkenar üçgen olduğundan $[AH] \perp [BC]$ doğrusu üçgenin simetri eksenidir ve çevrel çember merkezi $D$ bu doğru üzerinde yer alır ($D \in [AH]$).

     $[AH]$ dikmesi $[BC]$ tabanını iki eşit parçaya böler. $|BC| = 2b$ diyelim:

      $$|BH| = |HC| = b$$

  

 2. Adım ($|AH|$ ve $|DH|$ Uzunluklarının İfadesi):

     Soruda verilen $|AH| = |BC|$ bağıntısından:

      $$|AH| = 2b$$

     $D$ noktası $[AH]$ üzerinde ve $|AD| = 10\text{ cm}$ olduğundan geriye kalan parça:

      $$|DH| = |AH| - |AD| = 2b - 10$$

 

  3. Adım ($BHD$ Dik Üçgeninde Pisagor Bağıntısı):

     $BHD$ dik üçgeninde hipotenüs $|BD| = 10\text{ cm}$, dik kenarlar ise $|BH| = b$ ve $|DH| = 2b - 10$'dur:

      $$|BH|^2 + |DH|^2 = |BD|^2$$

      $$b^2 + (2b - 10)^2 = 10^2$$

      $$b^2 + 4b^2 - 40b + 100 = 100$$

      $$5b^2 - 40b = 0 \implies 5b(b - 8) = 0$$

     Uzunluk sıfır olamayacağından ($b > 0$):

      $$b = \mathbf{8}\text{ cm}$$

  

4. Adım (Kenarların Hesabı ve Doğrulama):

     $b = 8\text{ cm}$ ise taban uzunluğu:

      $$|BC| = 2b = 2 \times 8 = \mathbf{16}\text{ cm}$$

     $|DH| = 2(8) - 10 = 6\text{ cm}$ (Böylece $BHD$ üçgeni $6-8-10$ özel üçgeni olarak doğrulanır).

 

  5. Adım ($\triangle BDC$ Çevresinin Hesabı):

    $\triangle BDC$ ikizkenar üçgeninin kenarları: $|BD| = 10\text{ cm}$, $|CD| = 10\text{ cm}$ ve $|BC| = 16\text{ cm}$'dir:

      $$\text{Çevre}(\triangle BDC) = |BD| + |CD| + |BC| = 10 + 10 + 16 = \mathbf{36}\text{ cm}$$

 

 💡ÖSYM Taktiği: Bir üçgenin üç köşesine de eşit uzaklıkta bulunan nokta o üçgenin çevrel çember merkezidir. İkizkenar üçgende bu merkez daima tabana inen simetri ekseni (yükseklik doğrusu) üzerinde bulunur.

 Cevap: $\mathbf{36}$

 

 

 

 ⚠️ Sık Yapılan Hatalar

 

 🔴İkizkenar Üçgenin Taban Açısını Geniş Açı Kabul Etmek:

  Bir ikizkenar üçgende iki taban açısı birbirine eşittir. Üçgenin iç açıları toplamı $180^\circ$ olduğundan iki taban açısı asla $90^\circ$ veya daha büyük olamaz; daima dar açıdır ($<90^\circ$). Açı-kenar eşitsizliği ve geniş açılı üçgen sorularında taban açısının dış açısının daima geniş açı ($>90^\circ$) olduğunu unutmak sınavdaki en büyük tuzaklardan biridir.

 

 🔴YAKİ Kuralını Yan Kollara İndirilen Dikmelerde Aramak:

  İkizkenar üçgende YAKİ kuralı (yükseklik = kenarortay = açıortay) yalnızca tabana inen ana simetri ekseninde geçerlidir. Eşit olan yan kollara inilen dikmeler tabanı ikiye bölmez! Bu dikmeler birbirine eşittir ($h_b = h_c$) ve kolları simetrik parçalara ayırır; ancak kenarortay özelliği taşımazlar.

 

 🔴Tabandan İnen Dikmeler Toplamını Tabana Eşitlemek:

  Taban kenarı üzerindeki bir noktadan kollara inen dikmelerin toplamı taban uzunluğuna değil, eşit kollara ait yan yüksekliğe ($h_b = h_c$) eşittir: $|FD| + |FE| = h$. Tabandan çizilen paralellerin toplamı ise yan kolun boyuna ($|AB| = |AC|$) eşittir. Bu iki formülü birbirine karıştırmayın!

 

 🔴YAKİ'deki 4 Özellikten En Az 2'sini Doğrulamadan İkizkenar İlan Etmek:

  Bir doğruda yükseklik, kenarortay, açıortay ve ikizkenarlık özelliklerinden en az ikisi doğrulanmadan o üçgenin ikizkenar olduğu varsayılamaz. Soru çiziminde diklik göründüğünde tabanın ikiye bölündüğü veya tepe açısının bölündüğü mutlaka aranmalı; iki ipucu tespit edilmeden ikizkenarlık kararı verilmemelidir.

 

 

Konu Testi ve Alıştırma

Öğrendiklerini pekiştirmek ve seviyeni görmek için hemen soru çözmeye başla!